Tóm tắt

Đặt vấn đề: Melioidosis (bệnh Whitmore) là một bệnh nhiễm khuẩn cấp tính nặng, do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây ra. Bệnh lây truyền cho con người từ môi trường đất, nước; đặc biệt khi tiếp xúc với nước lũ, từ đó có thể gây ra dịch vì dòng lũ mang theo vi khuẩn đến một khu vực rộng lớn. Sau đợt lũ lịch sử xảy ra trên địa bàn miền Trung, có hàng chục ca bệnh được ghi nhận. Mục tiêu: 1) Khảo sát sự liên quan giữa bùng phát bệnh melioidosis và đợt lũ năm 2020. 2) Mô tả một số đặc điểm của các bệnh nhân melioidosis tại các tỉnh Bắc miền Trung sau đợt lũ năm 2020. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Bệnh nhân ở các tỉnh Bắc miền Trung, được chẩn đoán melioidosis, điều trị tại Bệnh viện Trung ương Huế từ ngày 01/01/2020 đến 31/12/2020. Kết quả và bàn luận: Năm 2020 có 43 bệnh nhân mắc melioidosis, nhưng chỉ trong thời gian 3 tháng có lũ 1/10 đến 31/12/2020 có 33 bệnh nhân (76,74%). Tỷ lệ bệnh xuất hiện trong 3 tháng có lũ cao gấp 3,1 lần so với các tháng khác, p < 0,0001. Phần lớn bệnh nhân (81,4%) là nông dân và sống ở nông thôn (76,7%). Tuổi trung bình là 56,14 ± 14,85. Hầu hết bệnh nhân có bệnh mạn tính như đái tháo đường (34,9%), bệnh thận mạn (9,3%), bệnh phổi mạn (34,9%), 18,6% nghiện rượu. 72,1% bệnh nhân có nhiễm khuẩn huyết, cơ quan thường tổn thương nhất là phổi (69,8%) và áp-xe nội tạng như gan, lách, thận (27,9%). Có 13 bệnh nhân tử vong, chiếm 30,2%. Kết luận: Tỷ lệ bệnh nhân melioidosis trong 3 tháng có lũ cao gấp 3,1 lần so với tỷ lệ bệnh xuất hiện trung bình mỗi 3 tháng (p < 0,0001). Hầu hết bệnh nhân đều có các yếu tố nguy cơ như đái tháo đường, bệnh thận mạn tính, bệnh phổi mạn, nghiện rượu. Cơ quan thường tổn thương nhất là phổi và áp-xe gan, lách, thận. Tỷ lệ tử vong là 30,2%.