Tóm tắt

Đặt vấn đề: Hiện nay, tại Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Huế, bệnh nhân thiếu máu chiếm tỷ lệ đáng kể trong các bệnh nội khoa được điều trị theo Y học cổ truyền. Tuy nhiên, việc phân tích, thống kê một cách hệ thống về tần suất các triệu chứng lâm sàng trong từng hội chứng khí huyết vẫn còn hạn chế. Đồng thời, mối liên quan giữa các hội chứng khí huyết với mức độ thiếu máu trên cận lâm sàng (theo tiêu chuẩn của Y học hiện đại) cũng chưa được khảo sát cụ thể. Mục tiêu: nhằm khảo sát tần suất xuất hiện triệu chứng trong các hội chứng khí huyết ở bệnh nhân thiếu máu tại bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Huế và khảo sát mối liên quan giữa các hội chứng khí huyết với các mức độ thiếu máu. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 150 bệnh nhân tại Bệnh viện Y học cổ truyền thành phố Huế được chẩn đoán xác định thiếu máu theo tiêu chuẩn của WHO. Kết quả: Tỉ lệ xuất hiện các chứng trạng trong hội chứng Khí hư là mệt mỏi vô lực (82,7%), tiếng nói nhỏ (59,3%), thở ngắn, hụt hơi (56,0%), lưỡi bệu (52,7%), tự hãn (24,7%), mạch hư (22,0%); tỉ lệ xuất hiện các chứng trạng trong hội chứng Huyết hư là mặt, mí mắt, môi, móng nhạt (68,7%), mất ngủ (63,3%), hoa mắt chóng mặt (57,3%), chất lưỡi nhạt (52,0%), mạch tế nhược (49,3%), hồi hộp (39,3%), tê tay/chân (32,0%), mạch tế (16,7%); tỉ lệ xuất hiện các chứng trạng trong hội chứng Khí trệ là trướng mãn (19,3%), mạch huyền (7,3%), đau di chuyển không định hình (3,3%); tỉ lệ xuất hiện các chứng trạng trong hội chứng Huyết ứ là môi lưỡi xanh tím/ điểm ứ huyết (6,0%), có điểm đau chói cố định (3,3%),  mạch sáp (4,7%). Biểu hiện của hội chứng Khí huyết lưỡng hư chiếm tỉ lệ nhiều nhất với 50,7%. Kết luận: Các chứng trạng của hội chứng Khí hư, Huyết hư và Khí huyết lưỡng hư thường gặp ở bệnh nhân thiếu máu, cho thấy sự tương đồng giữa thiếu máu theo Y học hiện đại và các hội chứng Khí huyết theo Y học cổ truyền. Tỷ lệ biểu hiện lâm sàng Khí huyết lưỡng hư ở nhóm thiếu máu vừa cao hơn đáng kể so với nhóm thiếu máu nhẹ, cho thấy mức độ thiếu máu càng nặng thì biểu hiện Khí huyết lưỡng hư càng rõ rệt, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê (p < 0,05).