Đặc điểm màng biofilm vi khuẩn ở bệnh nhân viêm mũi xoang mạn trên kính hiển vi điện tử quét - Nguyễn, Xuân Thành; Lê, Tài Thế; Phan, Huy Hảo; Tưởng, Phi Vương; Cao, Minh Thành; Nguyễn, Thuỳ Trâm; Đặng, Anh Dũng (Tạp chí Y Dược Huế, 2026)
Mục tiêu: Xác định một số đặc điểm siêu cấu trúc của màng sinh học (biofilm) vi khuẩn trên niêm mạc mũi xoang ở bệnh nhân viêm mũi xoang mạn tính, qua đó góp phần làm rõ vai trò của biofilm trong cơ chế bệnh sinh và định hướng điều trị. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 11 mẫu niêm mạc mũi xoang của 11 bệnh nhân được chẩn đoán viêm mũi xoang mạn theo tiêu chuẩn EPOS 2020. Các mẫu được xử lý theo quy trình chuẩn và quan sát bằng kính hiển vi điện tử quét ở độ phóng đại từ 1500 đến 5000 lần để đánh giá cấu trúc bề mặt và sự hiện diện của biofilm. Kết quả: Biofilm được quan sát thấy ở 8/11 mẫu (72,7%), biểu hiện dưới dạng cấu trúc ba chiều phức tạp và không đồng nhất. Bề mặt niêm mạc bị tổn thương rõ rệt với tình trạng giảm, mất hoặc biến dạng lông chuyển, kèm theo sự tích tụ chất nhầy và mảnh vụn tế bào. Các vi khuẩn (hình cầu và hình que) phân bố dày đặc tỷ lệ 91%, được bao bọc trong lớp chất nền ngoại bào (EPS) dạng cấu trúc mạng lưới 3 chiều vô định hình. Sự liên kết chặt chẽ giữa vi khuẩn và EPS thể hiện đặc điểm siêu cấu trúc của biofilm trưởng thành. Kết luận: Quy trình chuẩn bị mẫu mô mũi xoang viêm mạn tính cho hiển vi điện tử quét đã có thể giúp phát hiện sự hiện diện phổ biến của biofilm trên niêm mạc mũi xoang ở bệnh nhân viêm mũi xoang mạn với các đặc điểm siêu cấu trúc điển hình. Những phát hiện này góp phần làm sáng tỏ vai trò của biofilm trong bệnh sinh, đồng thời có ý nghĩa trong chẩn đoán, tiên lượng và định hướng các chiến lược điều trị nhắm trúng biofilm.