Tóm tắt
Ung thư dạ dày là một trong những bệnh lý ác tính thường gặp với tiên lượng còn hạn chế. Bên cạnh việc dựa vào các yếu tố lâm sàng, hình ảnh nội soi và giải phẫu bệnh, sự biểu lộ bất thường của protein p53 có liên quan đến cơ chế sinh ung và tiên lượng bệnh. Mục tiêu: (1) Xác định tỷ lệ dương tính với protein p53 ở bệnh nhân ung thư dạ dày. (2) Khảo sát mối liên quan giữa đặc điểm lâm sàng, nội soi, giải phẫu bệnh với sự biểu lộ protein p53. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, hồi cứu trên 53 bệnh nhân được chẩn đoán ung thư biểu mô dạ dày nguyên phát tại Bệnh viện Trường Đại học Y – Dược Huế từ 05/2023 đến 04/2025. Kết quả: Tỷ lệ p53 dương tính ở các bệnh nhân ung thư dạ dày nguyên phát là 37,7% (20/53), cao hơn rõ ở nhóm ≥ 60 tuổi (85,0%) so với < 60 tuổi (15,0%) (p < 0,05), không có sự khác biệt theo giới. Biểu lộ p53 chủ yếu ở khối u vùng hang–môn vị (75,0%), kích thước ≥ 3 cm (70,0%), hình thái loét (55,0%), ung thư biểu mô tuyến ống (70,0%), độ biệt hóa tốt/vừa (40,0%), giai đoạn TNM III–IV (60,0%) (p > 0,05). Kết luận: Tỷ lệ biểu lộ p53 dương tính ở bệnh nhân ung thư biểu mô dạ dày nguyên phát là 37,7%. Sự biểu lộ p53 có liên quan với tuổi, không liên quan giới, vị trí, kích thước, hình thái, phân loại mô học, độ biệt hóa và giai đoạn TNM.
| Đã xuất bản | 28-06-2026 | |
| Toàn văn |
|
|
| Ngôn ngữ |
|
|
| Số tạp chí | Tập 16 Số 3 (2026) | |
| Phân mục | Nghiên cứu | |
| DOI | 10.34071/jmp.2026.3.628 | |
| Từ khóa | p53, ung thư biểu mô dạ dày, giải phẫu bệnh, hóa mô miễn dịch. |
công trình này được cấp phép theo Creative Commons Attribution-phi thương mại-NoDerivatives 4.0 License International . p>
Bản quyền (c) 2026 Tạp chí Y Dược Huế
Đặng Công Thuận. Ung thư dạ dày. Trong: Giáo trình Giải phẫu bệnh. Huế: Nhà xuất bản Đại học Huế; 2014. tr. 115.
Bộ Y tế. Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị ung thư dạ dày. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học; 2022.
Levine AJ. p53, the cellular gatekeeper for growth and division. Cell. 1997;88(3):323-31.
Müller PAJ, Vousden KH. p53 mutations in cancer. Nat Cell Biol. 2013;15(1):2-8.
Hwang HJ, Nam SK, Park H, et al. Prediction of TP53 mutations by p53 immunohistochemistry and their prognostic significance in gastric cancer. J Pathol Transl Med. 2020;54(5):378-86.
An Q, Miao L, Wu J, Ma J. Mutant pattern of p53 as a feasible predictor of distant metastasis following curative gastrectomy for advanced-stage gastric cancer. J Cancer. 2025;16(3):860-75.
Nguyễn Quang Quyền. Dạ dày. Trong: Bài giảng Giải phẫu học. Tập 2. TP. Hồ Chí Minh: Đại học Y Dược TP.HCM, Nhà xuất bản Y học; 1993. tr. 98.
Im WJ, Lee JH, Kim YW, et al. Tumor size as a prognostic factor in gastric cancer patients. J Gastric Cancer. 2012;12(3):164-71.
Mo H, Guan W, Mo X, et al. Prognosis of multiple gastric cancers compared with solitary gastric cancer after curative resection: a propensity score matching study. BMC Gastroenterol. 2020;20(1):138.
Phạm Minh Anh. Nghiên cứu ứng dụng phân loại mô bệnh học và sự bộc lộ của một số dấu ấn phân tử tiên lượng trong ung thư biểu mô dạ dày [Luận án Tiến sĩ Y học]. Hà Nội: Trường Đại học Y Hà Nội; 2023.
Đặng Công Thuận, Nguyễn Văn Mão. Kỹ thuật hóa mô miễn dịch. Trong: Giáo trình Giải phẫu bệnh. Huế: Nhà xuất bản Đại học Huế; 2022. tr. 147.
Yasui W, Oue N, Kuniyasu H, Ito R, Tahara E, Yokozaki H. Expression of p53 protein in gastric carcinomas: clinicopathological and prognostic significance. J Pathol. 1992;166(3):243-50.
Wu MS, Shun CT, Wang HP, Sheu JC, Lee WJ, Lin JT. Overexpression of p53 protein and its association with mutation of the p53 gene in gastric carcinoma. Cancer. 2000;89(9):1745-52.
Li J, Shen L, Lu H, Li Z. Expression of p53 and its clinical significance in gastric carcinoma. World J Gastroenterol. 2010;16(23):2909-13.
Zhang Y, Li J, Song Y, Chen X, Han Y, Wang Y. Prognostic significance of p53 expression in gastric cancer: a meta-analysis. J Surg Oncol. 2016;113(3):276-83.
Kim MA, Jung EJ, Lee HS, Yang HK, Kim WH. Clinicopathologic characteristics and prognostic factors in gastric carcinoma with p53 overexpression. Korean J Pathol. 2014;48(3):211-8.
Lazar D, Taban S, Sporea I, Dema A, Cornianu M, Lazar E, et al. Expression of p53, Bcl-2, and Ki-67 in gastric cancer: an immunohistochemical study. Rom J Morphol Embryol. 2010;51(3):569-74.
Shin N, Kim JY, Kang GH, Kim KM. Clinicopathologic characteristics of p53 overexpression in gastric carcinoma and its relationship with prognosis. Gastric Cancer. 2015;18(3):583-93.
Oliveira C, Seruca R, Carneiro F. Genetics, pathology, and clinics of familial gastric cancer. Int J Surg Pathol. 2013;21(1):1-19.






